Fecale incontinentie: wat is het en hoe ga je ermee om?

Fecale incontinentie betekent dat iemand zijn ontlasting niet volledig kan ophouden. Het gaat vaak om ongewild verlies van dunne of vaste ontlasting, soms in combinatie met winderigheid. Deze aandoening kan variëren van lichte ongemakken tot een volledig verlies van controle, en vereist vaak het gebruik van absorberend ondergoed voor volwassenen.

Wat houdt fecale incontinentie precies in?

Deze vorm van incontinentie kan incidenteel optreden of regelmatig terugkeren. Het is een taboe-onderwerp, maar komt vaker voor dan men denkt. Naar schatting heeft één op de vijf volwassenen weleens te maken gehad met ongewenst verlies van ontlasting. Hoewel het probleem vaker voorkomt bij ouderen, kan het op elke leeftijd ontstaan. Vrouwen ervaren het meestal in verband met bevalling of bekkenbodemverzwakking, terwijl bij mannen de klachten vaker optreden na het zestigste levensjaar.

Wat zijn de belangrijkste oorzaken?

De oorzaken van fecale incontinentie verschillen van persoon tot persoon. Hieronder volgen de meest voorkomende:

Langdurige verstopping

Wanneer harde ontlasting zich ophoopt in de darm, kan dit leiden tot uitrekking van het rectum en beschadiging van de zenuwen die de sluitspier aansturen. Dit kan leiden tot lekkage van zachte ontlasting die erlangs glipt.

Spierzwakte of schade

De sluitspieren rondom de anus kunnen verzwakt raken door veroudering, bevalling, operaties of andere trauma’s. Hierdoor sluit de anus niet meer goed af.

Chronische diarree

Bij dunne ontlasting is het moeilijker om controle te behouden. Bij mensen die regelmatig last hebben van diarree, bijvoorbeeld door voedselintolerantie of infectie, komt fecale incontinentie vaker voor.

Neurologische aandoeningen

Ziekten zoals multiple sclerose, diabetes of een beroerte kunnen het zenuwstelsel aantasten en zo de controle over het darmstelsel verstoren. Ook ruggenmergbeschadiging kan een rol spelen.

Verlies van weefselfunctie

Bij aandoeningen zoals een verzakking van het rectum (prolaps) of een scheurtje in de darmwand kan het vasthouden van ontlasting bemoeilijkt worden. In sommige gevallen zijn aambeien ook een storende factor.

Hoe kun je fecale incontinentie aanpakken?

De behandeling hangt af van de oorzaak. Er zijn verschillende methoden die kunnen helpen om klachten te verminderen en het vertrouwen in het eigen lichaam terug te winnen.

Medische ondersteuning

Artsen kunnen medicijnen voorschrijven om de stoelgang te reguleren. Dit kan bestaan uit:

• vezelsupplementen om de ontlasting in te dikken;
• milde laxeermiddelen bij verstopping;
• antidiarreemiddelen om de ontlasting minder vloeibaar te maken.

Gebruik van geschikte hulpmiddelen

Om het comfort te vergroten en ongelukjes op te vangen, zijn er diverse soorten incontinentiemateriaal beschikbaar:

• incontinentiebroekjes voor mensen die mobiel zijn en discreet bescherming zoeken;
• volwassenenluiers voor wie meer absorptie nodig heeft of zorgafhankelijk is;
• anatomische inleggers bij lichte of incidentele lekkages.

Ook bekkenbodemtraining, darmtraining en voedingsadvies kunnen bijdragen aan verbetering. In veel gevallen leidt een combinatie van therapie en praktische ondersteuning tot een hogere levenskwaliteit.